İçindekiler
1) Önce “çok dillilik stratejisi”ni seç
Seçenek A — Tek çok dilli model (en pratik)
- Model Türkçe/İngilizce/Yunanca vb. doğrudan anlar ve cevaplar.
- Artı: Daha az parça, daha az gecikme.
- Eksi: Terminoloji ve ton tutarlılığı için “glossary” şart.
Seçenek B — Çeviri katmanı + tek “kanonik dil” (kurumsal tutarlılık)
- Kullanıcı dili → kanonik dile çevir (örn. İngilizce) → akıl yürütme + RAG → cevap → geri çevir.
- Artı: Bilgi tabanı tek dille yönetilir, kontrol kolay.
- Eksi: Çift çeviri hatası + gecikme riski.
Seçenek C — Dil başına uzman model / prompt (yüksek kalite, yüksek maliyet)
- TR için ayrı, EN için ayrı, EL için ayrı “persona + kurallar + örnekler”.
- Artı: Ton ve kültürel uyum en iyi.
- Eksi: Operasyon maliyeti artar.
Pratik öneri: B2C destek/bilgi botlarında A veya B; regülasyon/hassas metin (sağlık, sözleşme, fiyat politikası) çoksa B.
2) Locale tasarımı: “dil” ≠ “lokal”
Her “dil” için en az şu parametreleri tanımla:
- locale: tr-TR, en-GB, en-US, el-GR…
- tone: resmi/samimi, kısa/uzun, emoji politikası
- units: para birimi, tarih formatı, saat formatı, ölçü birimi
- cultural rules: hitap, nezaket, tabu kelimeler, şaka dozu
Örnek: Kuşadası oteli için en-GB’de “polite & concise”, tr-TR’de “samimi ama net”.
3) Dil algılama + kod değiştirme (code-switch) kuralı
- Mesaj başına dil tespiti yap; güven düşükse 1 cümleyle netleştir.
- Kullanıcı konuşma içinde dil değiştirirse kullanıcının son kullandığı dili “aktif dil” yap.
- Menü/buton metinlerini de o dile çevir (sadece cevap değil, UI da).
4) Bilgi tabanı (RAG) çok dilli nasıl kurulur?
En sağlam yapı:
- Kanonik bilgi deposu (tek doğru kaynak)
- Her doküman için language, valid_from, owner, last_updated metadata
- “Glossary/terminoloji” dosyası (marka adları, tedavi isimleri, oda tipleri, iptal koşulları)
İki yaklaşım:
- Kanonik + otomatik lokalizasyon: içerik tek dilde, cevap anında çevrilir (B yaklaşımı)
- Dil bazlı doküman: TR/EN/EL ayrı sayfalar, RAG ilgili dilde arar (kalite artar)
İpucu: Hassas metinlerde (iptal, iade, sağlık disclaimers) “çeviri” yerine onaylı lokal metin tut.
5) Agent mimarisi: 6 modül (saha kullanımı için ideal)
- Router (Niyet sınıflandırma): “rezervasyon”, “fiyat”, “konum”, “şikayet”, “iade”, “randevu”…
- Retriever (RAG): doğru dokümanı bulur (dil + güncellik + ürün/şube)
- Policy/Guardrails: KVKK/PII, tıbbi iddia, fiyat politikası, toksik içerik
- Tool layer: CRM, rezervasyon motoru, stok, kargo, ödeme, ticket
- Response generator: locale tonuyla cevabı üretir
- Handoff: canlı desteğe devir + otomatik özet
6) WhatsApp gibi kanallarda çok dillilik “policy” ile birlikte tasarlanır
WhatsApp Business tarafında:
- Kullanıcı mesajından sonra 24 saatlik müşteri hizmeti penceresi var; bunun dışında işletme başlatmalı mesajlar için onaylı şablon (template) gerekir.
WhatsApp Business - İşletme başlatmalı mesajlaşma için açık opt-in toplama şartlarını Meta ayrıca tarif eder (işletme adını söylemek, ne tür mesajlar geleceğini belirtmek vb.).
developers.facebook.com+1 - Ayrıca 15 Ocak 2026 itibarıyla WhatsApp Business API’de genel amaçlı (open-ended) chatbot dağıtımına kısıt getirildi; “destek/rezervasyon gibi yapılandırılmış” kullanım senaryoları ayrışıyor.
The Verge+1
Sonuç: Çok dilli agent’ı WhatsApp’ta “her konuda sohbet eden asistana” değil; destek + rezervasyon + süreç botuna dönüştür.
Cloud API ile kurulum yapacaksan başlangıç dokümantasyonu burada:
developers.facebook.com+1
7) Çok dilli “kalite”yi korumak için 5 kritik kontrol
- Golden answers (altın cevaplar): Her dilde onaylı 30–50 kritik cevap (iptal, fiyat, KVKK, garanti, sağlık uyarısı)
- Terminoloji kilidi: marka/ürün adları asla çevrilmesin (örn. “Deluxe Sea View”)
- Kaynak gösterme (iç log): Agent hangi dokümana dayanarak cevap verdi?
- Hallucination freni: Emin değilse “bilmiyorum → canlı destek” akışı
- Lokal test seti: Her dilde 200+ örnek soru (argo, yazım hatası, kısa mesaj)
8) Canlıya çıkış planı (kısa)
- Hafta 1: niyet haritası + bilgi tabanı + TR/EN akışlar
- Hafta 2: WhatsApp/website entegrasyonu + CRM alan eşlemesi + handoff
- Hafta 3: Yunanca/Almanca ekle + test seti + rapor dashboard
- Hafta 4: soft launch + günlük “yanlış cevap” yakalama + haftalık iyileştirme